EEM Groepenkasten

Column: Patiënt of cliënt?

zorg, patient, client, rollatorAls je tegenwoordig, net als mijn moeder, in een aanleunwoning van een verzorgingshuis woont dan krijg je er een nieuwe naam bij. Je wordt dan cliënt. Je neemt namelijk diensten af van het tehuis. Maaltijden, hulp of alarmopvolging en wat dies meer zij. Mijn moeder is 91 jaar, helder van geest, leest elke dag de Telegraaf, hetgeen haar kijk op de wereld danig inkleurt, puzzelt veel en kookt nog haar eigen potje. Ze is moeilijk ter been-twee jaren geleden gebroken en vervangen heupen laten hun sporen na- en gebruikt dientengevolge een rollator waarmee ze handig slalommend de afstand tussen leunstoel en keukentje overbrugt.

Daarom is het niet verwonderlijk dat ik vaak even moet wachten eer ze de deur opent als ik aanbel voor een bezoekje. Onlangs duurde het echter wel heel erg lang….. Een medewerkster van het huis zag me staan en opende op mijn verzoek met haar sleutel de deur en ging me voor naar binnen. “Uw moeder staat onder de douche”, meldde ze, “ze wordt net gewassen”. Ik slaakte een zucht van verlichting, pakte de Telegraaf, nestelde me in een van de stoelen en wachtte de schrobbeurt af. Een minuut of vijf later kwam een manspersoon op “crocs” uit de aanpalende slaapkamer, groette me vluchtig en begon ijverig enkele formulieren in te vullen die hij in een map deed. Een minuut later was hij weg en geduldig wachtte ik de komst van mijn moeder af. Ze is nogal preuts en ik wilde haar niet storen tijdens het aankleden.

“Tja, als je oud en hulpbehoevend wordt, heb je niets meer te kiezen”, verzuchtte ze even later, genietend van haar kopje Senseo dat ik inmiddels had bereid. Vroeger had ze zo’n “nuver en oardig wicht”, die haar twee keer per week douchte en het haar waste. Nu kwam er één keer per week steeds een andere zuster of broeder langs om haar te wassen. Als ze emotioneel wordt, gaat ze nog steeds over in haar moerstaal, ’t Grunnigs.

Ook over de huishoudelijke hulp is de kaasschaaf getrokken. Het “keukentafelgesprek” heeft er kennelijk toe geleid dat een derde van het aantal uren hulp is geschrapt. Terwijl moeder mijns inziens duidelijk aftakelt. Of was ze op haar leeftijd niet mondig en assertief genoeg om het haar toegekende recht op hulp te verdedigen? Gelukkig blijft die Antilliaanse mevrouw die haar thuis helpt wel eens een half uurtje langer om even te kletsen. Ze moet de tijd voor ze haar kind van school kan halen toch ergens overbruggen…………….. .

Zo gaat Nederland om met zijn hoogbejaarde inwoners. Afhankelijk van een mantelzorger of iemand die zich uit goedertierenheid bekommert over deze oude dame in de buurt. Naoberschap anno 2016.

“Voor mij hoeft het allemaal niet meer, ik zou het niet erg vinden als het morgen afgelopen is”, heeft moeder me al stilletjes toevertrouwd.
Zonder ook maar één ding af te willen doen aan de hardwerkende medewerkers in de zorg constateer ik dat dit nu het resultaat is van marktwerking in de zorg!! Er zou keuzevrijheid en concurrentie komen. En het zou goedkoper en efficiënter kunnen, vooral! We kunnen inderdaad kiezen uit wel meer dan honderd aanvullende pakketten bij de zorgverzekering. Betalen inmiddels meer dan € 100 zorgpremie per maand en hebben een eigen risico van €385. Tandartsverzekering kan er ook nog wel bij. Kijk op TV naar Radar Extra en je weet het!

En ik maar denken dat zorg gebaseerd was op onderlinge solidariteit. Dat was ooit zo, ja dat klopt! Nu gaat het om winstmaximalisering door overbetaalde topbestuurders in luxueuze kantoorpanden, die targets moeten halen en stakeholders tevreden moeten houden. De patiënt is verworden tot een zorgconsument. Artsen zijn, hoe idealistisch ook ze ooit begonnen, nu ondernemers geworden en worden per verrichte handeling betaald; ze declareren meer om hun inkomen te optimaliseren en hun praktijk (lees: bedrijf) rendabel te exploiteren. Met als resultaat uitgeklede zorg en ondanks alle ingrepen nog immer stijgende zorgkosten. Inmiddels € 94.000.000.000 (miljard) wordt er jaarlijks aan uitgegeven. Over vijftien jaar betaalt U 40% van Uw besteedbaar inkomen aan zorgkosten! Een waar doemscenario. Je zult maar chronisch wat mankeren of oplopen! En de gemeente Emmen heeft nog € 9 miljoen op de plank liggen van de van het rijk gekregen ( gekorte) WMO-vergoeding, las ik in de krant. Alsof er geen zorg nodig is. Straks wordt naast de reeds bestaande voedselbank ook het armenhuis weer heropend.

Mijn moeder zal dat donkere toekomstbeeld niet meer meemaken. Ik hoop het nog enige tijd vol te houden en maak me derhalve grote zorgen.
Het TV programma Kassa leerde me van de week dat hetzelfde boodschappenpakket met 25 huismerk artikelen bij Albert Heijn ruim € 13 duurder is dan bij de Lidl en de Aldi. Dankzij de onderlinge concurrentie en scherpe inkoop. Toch had AH nog steeds het grootste marktaandeel in supermarktenland. Everybody appie! Lang leve de keuzevrijheid!

Maar van de zorg moet je afblijven met al die economische wetten en marketing. Zorg draait om (vaak afhankelijke) mensen! En die behandel je niet als waren het potjes appelmoes! Toch?

 

Harry Nibbelke