EEM Groepenkasten

Scholtenskanaal 107 jaar geleden geopend

Klazienaveen vroeger Scholtenskanaal Purit

Klazienaveen – Kanalen hebben een belangrijke rol gespeeld in het ontstaan en ontwikkeling van Klazienaveen. Voor de ontginning van het kostbare veen in Zuidoost Drenthe waren goede (water)wegen en vervoersmogelijkheden van groot belang.

De firma W.A.Scholten uit Groningen had zich aan het eind van de 19e eeuw veenderijen in deze streek aangekocht.
Om een goede waterverbinding te creëren tussen de Verlengde Hoogeveensche Vaart en het Stads-Compascuum-kanaal bij Emmer-Compascuum werd in 1890 gestart met het uitgraven van een kanaal tussen deze twee kanalen. Daarmee kon de stad Groningen gemakkelijk bereikt worden. Aanvankelijk werd dit kanaal Hoofdwijk A genoemd. In 1907 werd het inmiddels tot Scholtenskanaal omgedoopte kanaal geopend. In 2007 was het Scholtenskanaal dus een jubilerend kanaal in een korte veenkoloniale geschiedenis. In 1969 werd het kanaal voor de scheepvaart onttrokken.

Koning Willem Alexander Kanaal

Het kanaal heeft een lengte van ongeveer 13 kilometer. De laatste 2 kilometer bij Emmer-Compascuum is inmiddels gedempt. Tegenwoordig maakt het gedeelte vanaf het Koning Willem Alexander Kanaal tot honderd meter ten zuiden van Sluis 2 deel uit van de Veenvaart, de vaarverbinding tussen Erica en Ter Apel.

Hoewel Scholten er naar streefde een veenkolonie te stichten langs het Scholtenskanaal, werd er vooral gebouwd tussen de Dordsche Brug en dit Scholtenskaal en verkreeg dit gebied al vrij snel een centrumfunctie in dit gebied.

De firma Scholten, later Maatschappij Klazienaveen, bouwde een turfstrooiselfabriek, een kantoor aan het Scholtenskanaal direct bij de Hoogeveense Vaart en er tegenover een postkantoor, Marechausseekazerne, hotel, dokterswoning en een aantal woningen.

Dit gedeelte heette oorspronkelijk “Klazienaveen-Zuid” en “Dordsebrug” en daar kreeg later de huidige plaats Klazienaveen gestalt.

Willem Albert Scholten

Willem Albert Scholten Klazienaveen

Het nieuwe kanaal werd Willem Albert Scholten vernoemd naar Willem Albert Scholten (6 oktober 1819 – 1 mei 1892). Hij werd geboren in het Gelderse Loenen en kan worden beschouwd als ’s wereld eerste landbouwindustrieel door het stichten van 24 fabrieken, in binnen- en buitenland, op het gebied van aardappelmeel, aardappel-moutwijn, strokarton, suiker en turfstrooisel.

Ook was Scholten mede-directeur en groot-aandeelhouder van de Nederlandsche-Amerikaansche Stoomvaart Maatschappij, de latere Holland-Amerika Lijn.

In Zuidoost Drenthe kocht hij grote veengebieden aan. Eén van de nieuwe dorpen in dit gebied liet hij noemen naar zijn vrouw Klaassien (Klaziena) Sluis, dochter van een welgestelde Groninger graanhandelaar. Zij bracht geld en inzicht mee in hun huwelijk.

In 1892 overleed Willem Albert Scholten. Hij ligt begraven op de Zuiderbegraafplaats in Groningen. Na zijn dood nam zijn zoon Jan Evert Scholten de leiding van het concern over.

Aangeboden door: Jans Jagt.