EEM Groepenkasten

Vannacht volop vallende sterren aan de hemel

vallende sterren meteorietenRegio – Vannacht zijn er veel vallende sterren te zien aan de hemel. Dat verwacht de werkgroep Meteoren van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS).

Volgens voorzitter Gerard van den Braak kunnen bewonderaars komende vannacht hun hart weer ophalen. Om de vallende sterren goed te kunnen zien moet het donker en helder zijn. Volgens de weerberichten wordt het vanavond na tienen helder. Het beste moment om te kijken is om 01.30 uur, want dan is de maan weg.

Perseïden

Elk jaar rond 12 augustus naderen meteoren die bij de zogeheten Perseïdenzwerm horen de aarde. Bij helder weer zijn er daarom veel vallende sterren te zien. Dat geldt overigens voor het hele weekend. Afgelopen nacht ook, maar toen waren ze niet te zien omdat het bewolkt was en regende.

De Perseïden zijn brokjes steengruis van de komeet Swift-Tuttle, die als vallende sterren aan de hemel zijn te aanschouwen. Dat er dit jaar wellicht meer vallende sterren te zien, zijn komt volgens wetenschappers doordat de aarde door een wat dicht stofspoor trekt.

Geen echte sterren

Een vallende ster – ook wel meteoor genoemd – heeft niets met echte sterren te maken. Het gaat om een stofdeeltje uit de ruimte dat de dampkring van de aarde binnenkomt en daar verbrandt. Het botst dan met hoge snelheid tegen moleculen in de lucht.

Hierbij komt op zo’n 100 kilometer hoogte energie vrij in de vorm van een lichtflits die we vanaf de grond kunnen zien als een vallende ster.

Wat is een vallende ster?

Een meteoor of vallende ster is een lichtspoor aan de hemel veroorzaakt door een meteoroïde. Deze meteoroïde komt op een hoogte van ongeveer 100km met een enorme snelheid de atmosfeer van de aarde binnen. Die snelheid kan oplopen tot ver boven de 70km per seconde. Een meteoroïde kan zo klein zijn als een stofje, maar ook zo groot zijn dat het op de aarde valt.

Als de meteoroïde door de dampkring suist wordt hij door de atmosfeer afgeremd. Door de snelheid begint het steentje te wrijven met de atmosfeer, de wrijvingskracht. Door deze kracht begint het steentje te verdampen aan de buitenkant. Bij grotere objecten (groter dan 10 cm) wordt het spoor dat we zien aan de hemel niet veroorzaakt door de wrijving maar door de enorme druk die het steentje voor zich uit veroorzaakt. Hij drukt als het ware de luchtmoleculen voor zich aan de kant om er door te komen.

De wrijving laat ook de omringende lucht oplichten, zoals het licht in een tl lamp. Dit noemen we ionisatie. We zien een lichtspoor aan de sterrenhemel, de vallende ster. Een meteoroïde zo groot als een knikker veroorzaakt al een heldere vallende ster. Een zeer heldere vallende ster (helderder dan de planeet Venus) noemen we een vuurbol.

Meteoren vallen altijd, 24 per uur per dag. Dus ook overdag. Alleen zien we ze dan niet omdat het licht is. Heel af en toe is een meteoor wel overdag te zien, maar dan is het lichtspoor ook extreem helder en valt de meteoroïde bijna altijd op de grond.

Meteoren kunnen afzonderlijk komen (sporadische meteoren), maar ook in zwermen, en af en toe in sterrenregens. Bekende zwermen zijn de Perseïden in augustus en de Geminiden in december.

Een meteoroïde die zo groot is dat hij niet volledig in de atmosfeer verdampt noemen we een meteoriet.

(Bron: rtvdrenthe.nl / www.vallendesterren.info)